“Mia san mia” in Duitse auto-industrie

Een farce, dat is een goed woord voor de dieseltop die begin augustus in Berlijn plaatsvond tussen politiek en auto-industrie. Beloofd was een radicale aanpak van de NOx-uitstoot door dieselauto’s, het resultaat een beetje knip- en plakwerk. Een vrijwillige software update van rond de  €50 voor nieuwere dieselmodellen, waarvan het de vraag is of mensen hem überhaupt nemen. En dan nog een nog een inruilpremie voor oudere modellen die meer lijkt op een reclamestunt om de verkoop van nieuwe auto’s te stimuleren. Wat echt nodig was geweest voor een betere luchtkwaliteit – een aanpassingen van de motoren – daar is niks van terecht gekomen, omdat de besturen van Volkswagen, Daimler en BMW dat te duur vonden.

Veel auto-experts hadden er van tevoren voor gewaarschuwd. Als je twee groepen bij elkaar zet die decennialang elkaar de hand boven het hoofd hebben gehouden dan zijn harde maatregelen niet te verwachten. Het is het grote nadeel van het Rijnlands model, dat gekenmerkt wordt door korte lijntjes tussen politiek en bedrijfsleven. Het zorgt voor een mentaliteit die ze bij voetbalclub Bayern München liefkozend ‘mia san mia’ noemen, vertaald naar het Nederlands: ‘ons kan niemand iets maken’. Als team zijn wij onverslaanbaar.

Bayern heeft dat vele zeges opgeleverd, en de Duitse auto-industrie ook. Kijk maar naar Audi, BMW en Daimler die al jaren met elkaar wedijveren om de troon van grootste producent van luxewagens. Of Volkswagen, dat qua omvang op het wereldtoneel alleen Toyota en GM naast zich moet dulden. Voor de politiek levert het ondertussen werkgelegenheid op, belastingcenten en tot voor kort een goed imago. De auto-industrie en machinebouw zijn immers de sectoren bij uitstek die het merk ‘Made in Germany’ groot hebben gemaakt. Ze staan voor precisie, ingenieursvernuft en duurzaamheid. De ellende rond de diesel dreigt dat allemaal in gevaar te brengen.

Protest Greenpeace tegen dieseltop, Foto Maurits Kuypers

Het zou fout zijn om op basis van dieselgate het hele Rijnlandse model in twijfel te trekken. Het heeft uiteraard veel goeds gebracht. Denk bijvoorbeeld aan de crisis zeven jaar geleden toen industrie en politiek massaontslagen konden voorkomen door onder andere het snel invoeren van arbeidsduurverkorting en slooppremies voor oude auto’s. Denk ook aan het door de overheid gefaciliteerde beroepsonderwijs en de goede samenwerking tussen wetenschappelijke onderzoeksinstellingen en bedrijfsleven.

Maar helaas is het de laatste jaren ook af en toe flink misgelopen. Een goed voorbeeld zijn de Landesbanken die in de kredietcrisis tegen enorme verliezen opliepen door niet terug te vorderen leningen aan het bedrijfsleven. De HSH Nordbank – eigendom van de stad Hamburg – zit nog altijd tot zijn neus in de schulden.

V.r.n.l. de minister van verkeer Alexander Dobrindt en de minister-presidenten van Beieren, Baden-Württemberg en Nedersaksen. Buiten beeld minister van milieu Barbara Hendricks. Foto MK

In de auto-industrie heeft het Rijnlands model geleid tot een politiek van een geïnstitutionaliseerde vorm van de andere kant op kijken als er iets mis is. Denk alleen maar aan het het Kraftfahrt Bundesamt (KBA). Alles duidt erop dat deze overheidsinstelling, verantwoordelijk voor het verkeerstoezicht, bij een heleboel dieselmodellen moedwillig door de vingers heeft gezien dat emissiewaarden werden overtroffen.

De publieke opinie in Duitsland verlangt terecht dat er iets moet gebeuren aan de te nauwe banden tussen politiek en auto-industrie. De autoproducenten moeten hun verantwoordelijkheid nemen voor de ellende die ze hebben aangericht rondom de dieselmotor. Maar helaas hebben de sceptici afgelopen woensdag  gelijk gekregen. In een land waar het ‘ons-kan-niemand-iets-maken’ systeem zo diep in de haarvaten zit, is het lastig dingen te veranderen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s