‘U moet weg’, schreeuwt een man opgewonden

Natuurlijk waren er woensdag tijdens de aandeelhoudersvergadering van het Volkswagenconcern de VW-currywurst, zoete broodjes en een glaasje sap voor de pakweg vijfduizend beleggers. Maar een gezellig dagje is het zeker niet. Het regent kritiek van zowel grote als kleine beleggers. Centraal staat de dieselaffaire die Volkswagen volgens voorzitter Hans Dieter Pötsch van de raad van commissarissen ‘nog lang zal blijven achtervolgen’.

Het begon in de ochtend al direct met meerdere groeperingen die zich hadden verzameld voor het beursgebouw van Hannover om te protesteren. De een vanwege het vasthouden door VW aan de dieselmotor, de ander omdat hij vindt dat hij als VW-klant ‘schandelijk’ behandeld wordt in vergelijk tot Amerikaanse klanten. ‘Die krijgen hun geld terug, terwijl wij het moeten doen met een software-update die de auto niet schoner maakt, maar wel minder zuinig’, zegt advocaat Hartmut Bäumer. Hij is een van de tienduizenden autobezitters in Europa die een schadeclaim wil indienen tegen VW.

Dit artikel is eerder verschenen in Het Financieele Dagblad van 17 mei

‘Maak dat rapport openbaar!’

In de gigantische hal 2 van de Hannover Messe is de stemming niet veel beter. Andreas Thomae die namens vermogensbeheerder Deka Investment 14.000 aandeelhouders vertegenwoordigt, is keihard over de beloningen van het bestuur en de manier waarop de dieselaffaire wordt gemanaged. ‘Op deze manier krijgt u het vertrouwen van de klanten en beleggers niet terug.’

Een van zijn belangrijkste kritiekpunten betreft het onderzoek van het Amerikaanse advocatenkantoor Jones Day naar de dieselaffaire. Pötsch weigert openheid van zaken te geven over dit rapport, terwijl hij eerder wel toezeggingen heeft gedaan in die richting. Volgens eigen zeggen om nog meer rechtszaken te voorkomen. ‘Waarom al die vaagheid’, vraagt aandeelhouder Christian Strenger zich af.

VW met al zijn merken heeft grove fouten gemaakt in de dieselaffaire, foto Maurits Kuypers

Hoe wordt VW een normaal bedrijf?

Volgens Hans-Christoph Hirt van beleggingsadviesbureau Hermes EOS, dat veel grote pensioenfondsen vertegenwoordigt, is het een kwestie van vertrouwen. Hij vindt dat Volkswagen op zijn minst met een samenvatting van het Jones Day-rapport moet komen. ‘We hebben die transparantie nodig om het vertrouwen terug te winnen.’

En Volkswagen moet volgens Hirt meer doen om weer een normaal bedrijf te worden. Hij vindt dat de hele organisatie moet worden doorgelicht door een onafhankelijk instituut, want ‘er is duidelijk iets mis met de bedrijfscultuur’.

‘Het is een grote kliek rond twee families’

Thomae is ook die mening toegedaan en wijst naast het gebrek aan transparantie op de hoge vergoedingen voor het bestuur en het feit dat er veel te weinig onafhankelijke toezichthouders zijn in de rvc. ‘Het is een grote kliek rond de families Porsche en Piech en de deelstaat Nedersaksen die het hier voor het zeggen hebben’, zegt een aandeelhouder. ‘Feitelijk hebben wij hier niks te zeggen want zij hebben de meerderheid van de stemgerechtigde aandelen.’

Pötsch is degene die vandaag het zwaarst onder vuur lag. De oud-bestuurder wordt door veel aandeelhouders gezien als representant van het ‘oude VW’, een man die de belangenverstrengeling in persoon is. ‘U moet weg’, schreeuwt een opgewonden man met baard tegen Pötsch. ‘Zonder u is het onmogelijk met een schone lei te beginnen.’

‘En dat voor een lid van de SPD….’

De vergoeding waar beleggers de meeste moeite mee hebben, is overigens niet die van Pötsch maar de ontslagbonus voor Christine Hohmann-Dennhardt van meer dan €12 mln. Hohmann-Dennhardt was in de raad van bestuur verantwoordelijk voor integriteit en verliet het autoconcern na slechts 13 maanden. ‘En dat voor een voormalig lid van de sociaaldemocratische SPD’, fulmineert een belegger.

Pötsch en VW-ceo Matthias Müller proberen onder alle kritiek rustig te blijven en de aandeelhouders te paaien met de verbeterde resultaten. Zij probeerden de aandeelhouders ervan te overtuigen dat met de €22,6 mrd die de dieselaffaire tot nu toe heeft gekost het ergste achter de rug is. De resultaten waren in 2016 zelfs zo goed dat er weer een klein dividend kan worden uitgekeerd.

Oud-ceo Martin Winterkorn van VW moest weg vanwege de dieselaffaire, Foto: Maurits Kuypers

Maar de currywurst was lekker

En Müller wijst op de ambitieuze toekomstvisie waarbij vanaf 2020 serieus werk maakt van de elektromobiliteit. Dertig elektrische modellen in 2025 en marktleider. Dat is toch wat, vindt Müller. ‘Werd ook tijd om daar vaart achter te zetten’, zegt een morrende aandeelhouder op weg naar de uitgang. ‘Maar de currywurst was lekker.’