Poolse crisis dreigt te escaleren

Na een weekend vol demonstraties dreigt de politieke crisis in Polen steeds verder te escaleren. Directe aanleiding was nieuwe wetgeving die de toegang van journalisten tot het parlement beperken, maar ook het feit dat maandag de voorzitter van het grondwettelijk hof – Andrzej Rzeplinski – het veld moet ruimen, is voor veel Polen een teken dat de regeringspartij PiS zich teveel macht toe-eigent.

De protesten tegen de regering begonnen vrijdag met een zitstaking van oppositionele parlementariërs die ‘de Sejm’ tot dinsdag willen bezetten. Een zitting waarin de begroting zou worden besproken, moest daardoor naar een andere zaal worden verplaatst.

De staking kreeg al snel vervolg met grote demonstraties in de hoofdstad Warschau en later ook daarbuiten, tot aan Den Haag toe.

March of the presidents, demonstratie in Warschau tegen regering

Er wordt in Polen al een jaar gedemonstreerd tegen het autoritaire beleid van de PiS-regering. De “March of the presidents” was er een van, Foto: MK

Tekenen dat het met een sisser afloopt, zijn er slechts enkele. Minister-president Beata Szydlo sprak zaterdag van ‘schandalige toestanden’ nadat ze een dag eerder met geweld moest worden bevrijd uit het parlement. Volgens haar handelen de demonstranten ‘in strijd met het landsbelang’. De minister van binnenlandse zaken ging nog een stap verder door te spreken van ‘een illegale poging de macht over te nemen’.

Szydlo weet zich ondanks de protesten en de kritiek vanuit Brussel gesteund door een groot deel van de bevolking. Recente peilingen wijzen uit dat de PiS (partij voor Recht en Rechtvaardigheid) nieuwe verkiezingen met ruime meerderheid zou winnen net als oktober 2015.

Van de andere kant kondigde de leider van de oppositiegroep het Comité ter Bescherming van de Democratie (KOD) Mateusz Kijowski aan dat hij net zo lang doorgaat met het organiseren van demonstraties tot de regering ‘ophoudt het land te vernietigen’.

Een lichtpuntje is mogelijk dat president Andrzej Duda (eveneens van de PiS) zich zondag als mediator heeft gemeld tussen de strijdende partijen. Hij had zondag onder andere gesprekken met PiS-voorzitter Kaczynski en oppositieleider Ryszard Petru van de partij Nowoczesna (Modern).

Bovendien zijn de strengere regels voor de media misschien nog van tafel te krijgen, zo bleek uit verschillende berichten zondag. Het KOD maakte op Facebook bekend dat er in de nacht van zaterdag op zondag met Senaatsvoorzitter Stanislaw Karczewski is afgesproken dat er maandag opnieuw over deze regels wordt onderhandeld. Volgens het KOD zou hij gezegd hebben ‘geen enkele intentie te hebben’ om journalisten de toegang tot het parlement te ontzeggen.

Als de nieuwe mediawetgeving wel doorgaat dan mogen journalisten vanaf 1 januari alleen nog gebruikmaken van videomateriaal gemaakt door het parlement. De meeste verslaggevers moeten bovendien werken vanuit één mediacentrum en mogen niet meer rondlopen in het parlement om politici op een willekeurig moment vragen te stellen.

De situatie in Polen heeft ook de volle aandacht van de Europese Commissie in Brussel die momenteel een procedure heeft lopen tegen de regering vanwege het inperken van de macht van het grondwettelijk hof. EU-president Donald Tusk riep de regering op om ‘de grondwet en het volk te respecteren’. Tusk was tussen 2007 en 2014 premier van Polen.

De maandag vertrekkende voorzitter van het grondwettelijk hof Rzeplinski heeft het afgelopen jaar voortdurend in de clinch gelegen met het kabinet van Szydlo. De angst van veel burgers is dat zij nu een minder kritische rechter aan stelt die de regering gewoon zijn gang laat gaan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s