Groeiend nationalisme staat Ahold in Tsjechië in de weg

‘Kijk, nog meer producten van het Albert Heijn-huismerk’, zegt de medewerker van de Tsjechische Albert-winkel, onderwijl wijzend op een rij flessen wijn met in grote letters erop geschreven ‘Biologische Riesling, Lichtzoet van smaak’. Het is slechts een van de tientallen voorbeelden die ze geeft van producten die net zo goed in een Nederlandse Albert Heijn hadden kunnen liggen. Van rollen beschuit van het Basic-huismerk tot Colombiaanse arabicakoffie van kwaliteitsmerk ‘Excellent’, in de meer dan 330 Albert-winkels ­­— Ahold opereert in Tsjechië onder de naam Albert — vind je het allemaal.

‘Het is een van de redenen waarom het met Ahold in Tsjechië steeds beter gaat’, vertelt Albert-bestuursvoorzitter Jesper Lauridsen op zijn kantoor in Praag. De vooruitzichten zijn ‘zeer goed’, en dat is niet alleen omdat er meer producten van het huismerk worden verkocht.

Dit artikel verscheen eerder in Het Financieele Dagblad van 9 oktober: krant-20151009-0-014-012

Ahold is sinds 1991, als eerste buitenlandse retailer, actief in Tsjechië en Slowakije, maar veel winst heeft dat nooit opgeleverd. De eerste maatregelen om dat te verbeteren werden al aan het begin van deze eeuw genomen met een groot kostenbesparingsprogramma. Maar, hoewel het zeker hielp de winstgevendheid te verbeteren, was de patiënt daarmee nog niet genezen.

Biologische wijn in het schap bij Albert in Tsjechië, Foto Maurits Kuypers

Biologische wijn in het schap bij Albert in Tsjechië, Foto Maurits Kuypers

Sovjettijdperk

Er bleven grote problemen over. Zo was Ahold in Slowakije te klein om succes te hebben en ook Tsjechië mocht het best een tikje groter. Bovendien was er veel achterstallig onderhoud bij de Albert-winkels in Tsjechië waardoor sommige nog vrijwel identiek waren aan de winkels uit het Sovjettijdperk.

Op al die fronten moest actie worden genomen. En dat deed Lauridsen. Toen hij in 2012 kwam mocht hij meteen aan de slag met de verkoop van de Slowaakse winkels. Een proces dat volgens hem ‘fantastisch’ is verlopen voor Ahold.

Een jaar later sloeg Ahold opnieuw een slag met de overname van 49 Spar-filialen in Tsjechië. Een overname waarmee Albert Heijn in één klap de toppositie veroverde naast de Duitse Schwarz Gruppe (Lidl en Kaufland). Ondertussen werd er in de bestaande winkels stevig geïnvesteerd om het stoffige verleden af te schudden.

Nationalisme

En nu staat Albert volgens Lauridsen waar het staan wil: een modern en klantvriendelijk bedrijf, groot genoeg om optimaal te kunnen profiteren van alle mogelijke schaalvoordelen. Maar niet alles is rozengeur en maneschijn. Er is één ding dat hem steeds meer zorgen baart en dat is het groeiende nationalisme in de politiek.

‘Deels gaat het daarbij om begrijpelijke angsten. Het is bijvoorbeeld logisch dat in een land waar alle grote winkelbedrijven buitenlands zijn, politici bang zijn dat de belangen van die bedrijven niet stroken met die van het Tsjechische volk. Enige regulering is daarom ook op zijn plaats. Maar het vervelende is dat ze door dreigen te slaan.’

CV Jesper Lauridsen

De Deen Jesper Lauridsen (49 jaar) woont sinds 2010 in Tsjechië samen met zijn vrouw en twee kinderen. Zijn eerste werkgever daar was het Britse Tesco dat hem gevraagd had leiding te geven aan de Tsjechische en Slowaakse supermarkten. In 2013 maakte hij de overstap naar Ahold. In de periode vóór 2010 werkte hij negen jaar in Engeland, eerst zes jaar voor Mars, daarna drie jaar in de telecomsector.

Jesper Lauridsen, ceo vanAhold-dochter Albert

Jesper Lauridsen, ceo vanAhold-dochter Albert

Vraag: Kunt u voorbeelden noemen?

Lauridsen: ‘Ten eerste zie je dat grote supermarktketens zoals Albert Heijn als ze bijvoorbeeld een rotte appel in een kist hebben liggen, zwaarder bestraft worden dan een kleine regionale speler. Een typische vorm van discriminatie. Dat geldt ook voor de regel dat er bij elke winkel een brief moet hangen met daarop het percentage aan voedingsmiddelen dat uit Tsjechië komt. Dat is niet alleen een bureaucratische last, het is ook typisch iets wat bij ons eerder wordt gecontroleerd.’

‘Maar het lastigste is toch de ‘significant marketpower’-wet, die momenteel wordt herzien. Deze wet legt retailers als Ahold bepaalde beperkingen op bij de onderhandelingen met de (vaak Tsjechische) leveranciers. Wij vinden dat oneerlijk omdat die leveranciers vaak net zo groot zijn als wij. Wij zien het als inbreuk op de vrijhandel binnen de Europese Unie.’

De Tsjechische overheid wil duidelijk dat Albert Heijn meer Tsjechische producten verkoopt. Waarom doen jullie dat niet gewoon?

‘Dat doen we al. Sterker, het is een van onze basisprincipes. Ahold wil in elke markt waar het actief is concurreren op prijs, kwaliteit en het hebben van regionale producten. Dat laatste is niet alleen een wens van de politiek, het is ook de wens van de klant, dus voldoen we daar aan. Het enige waar we iets op tegen hebben, is het protectionistische karakter van alle regelgeving die op ons afkomt.’

Hebben jullie geklaagd in Brussel?

‘Ja we hebben dit samen met brancheorganisatie Eurocommerce aangekaart bij de Europese Commissie. Dat leidt ook tot verbeteringen. Wij zijn niet de enige die vindt dat deze wet de vrije handel belemmert.’

Hoeveel van de Albert-producten komt uit Tsjechië?

‘Samenwerken met lokale leveranciers is cruciaal voor ons. Rond de 90% van onze producten die we aanbieden komen van Tsjechische leveranciers. Grofweg kun je zeggen dat de producten van het huismerk Basic en Excellent van buiten komen.Hetzelfde geldt voor merken als Coca-Cola of Mars, maar de grote meerderheid komt uit Tsjechië. Denk bijvoorbeeld aan brood, vlees en fruit, maar ook traditioneleTsjechische merken als Kofola ennatuurlijk veel bier. We hebben ook een speciaal huismerk voor het lokale product. Alles met Albert-Quality erop komt vanTsjechische bodem. Hetzelfde geldt overigens voor het biologische huismerk Veggie en Free From voor mensen met een allergie voor bijvoorbeeld gluten of lactose.’

‘Wij zijn er bovendien van overtuigd dat het aandeel Tsjechische producten de komende jaren nog verder kan stijgen. Om dat proces te begeleiden hebben we de hulp ingeroepen van het bedrijf Bakker Barendrecht, dat ook voor Albert Heijn in Nederland de contacten met agrariërs onderhoudt. Ik verwacht daar veel van.’

Een van de kleinere Alberts in Praag, Foto MK

Een van de kleinere Alberts in Praag, Foto MK

Is Albert eigenlijk een winkel voor de dikke of dunne portemonnee?

‘Allebei. Wij willen de Tsjechische klant in ieder geval bij alle basisproducten zoals brood, boter, wc-papier en dergelijke een zeer scherpe prijs bieden. In totaal geldt voor ongeveer de helft van onze omzet dat het gaat om producten die het qua prijs kunnen opnemen met elke concurrent. Bij de overige 50% proberen we de klanten met acties te overreden bij ons in te kopen.’

Zijn die acties belangrijk?

‘Heel erg belangrijk. Het is niet vergelijkbaar met Nederland of Denemarken (waar Lauridsen vandaan komt). In Tsjechië doen veel mensen met de reclamefolder in de hand boodschappen. Als je geen goede aanbiedingen hebt, dan komen ze niet eens. Daarom verspreiden wij elke week vier miljoen folders in het land bovenop de gebruikelijke reclame op tv en online.’

De meeste Alberts hebben bij de voorkeur een overzicht van hoeveel van de voedingsmiddelen uit Tsjechië komen, Foto MK

De meeste Alberts tonen hoeveel van de voedingsmiddelen uit Tsjechië komen, Foto MK

Jullie zijn nu de nummer twee in Tsjechië. Is er nog wel ruimte voor groei?

‘Grote overnames zoals die van de 49 Spar-winkels zijn in de toekomst niet te verwachten. En ook bij de bouw van winkels is er zeker groei maar die zal beperkt zijn. Daar staat tegenover dat in de bestaande winkels nog ruimte genoeg is voor groei. Dat heeft onder andere te maken met onze historie. Omdat wij hier al in 1991 kwamen, hebben wij winkels op toplocaties. Tot een aantal jaar geleden hadden we weinig ruimte om in deze winkels te investeren omdat we ons eerst moesten concentreren op het omlaag brengen van de kosten. Dat is nu veranderd. We hebben sinds 2012 veel geïnvesteerd en dat begin je nu terug te zien in de omzet.’

Heeft Ahold plannen de winkelformule te exporteren naar andere Centraal-Europese landen?

‘Nee, we houden ons voorlopig bij Tsjechië. Zoals gezegd hecht Ahold er aan om in elke markt waar het actief is een van de twee topspelers te zijn. Buiten Tsjechië zien we die mogelijkheid nu niet.’

Ahold wil met het Belgische Delhaize fuseren. Heeft dat gevolgen voor jullie?

‘Niet dat ik weet. Delhaize heeft in ieder geval geen winkels in Tsjechië, alleen in Servië en Roemenië, en dat is van Tsjechië uit gezien een heel eind weg.

Kort overzicht van Albert:

  • Ahold is sinds 1991 actief in Tsjechoslowakije. Eerst in zowel Tsjechië als Slowakije, sinds 2012 alleen nog maar in Tsjechië.
  • Albert is in Tsjechië met ongeveer 336 winkels en een omzet van €1,5 mrd (Jaar 2014) de grootste speler naast de Schwarz Gruppe (Lidl en Kaufland).
  • Tsjechië is daarmee naast de Verenigde Staten (omzet 2014 €19,6 mrd) en Nederland (omzet 2014 €11,7 mrd) de derde thuismarkt van Ahold.
  • In totaal werken er bij Albert 17.000 mensen, waarmee het een van de tien grootste werkgevers is.
  • De grootste overname was in 2013 van 49 Spar- en Interspar-winkels. Deze kregen allemaal de naam Albert, op vijf na, die verkocht moesten worden vanwege een anders te dominante positie.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s