‘Breng alle Duitse kerncentrales onder in een stichting’

Duitsland zou er goed aan doen alle kerncentrales onder te brengen in een stichting met voldoende kapitaal om de kosten van ontmanteling te betalen. Dat zou voor alle betroffen partijen meer zekerheid bieden. De overheid kan er dan redelijk van op aan dat de belastingbetaler niet hoeft bij te springen, terwijl de energiebedrijven RWE, Eon, Vattenfall en EnBW rustig kunnen bouwen aan een toekomst zonder kernenergie.

Met deze oplossing kwam de Duitse oud-minister van economische zaken Werner Müller eind mei bij zijn benoeming tot eredoctor aan de universiteit van Duisburg-Essen. Het concept lijkt sterk op wat Müller eerder heeft bedacht voor de laatste steenkolenmijnen van Duitsland. Deze zijn ondergebracht in de RAG Stichting, waarvan Müller bestuursvoorzitter is.

Ik was bij de uitreiking van het eredoctoraat in Essen en deed daarvan verslag in Het Financieele Dagblad van 2 juni: krant-20150602-0-009-042

Vervuiling Roergebied

Begin van deze eeuw werd ingezien dat er een eind moest komen aan de sterk verliesgevende steenkolenproductie. De verliezen waren niet alleen hoog omdat het duur was de kolen uit de bodem te krijgen. Het waren vooral ook de milieukosten die steeds verder opliepen. Het gaat daarbij onder neer om de watervoorziening in het Roergebied, die door de mijnenschachten en het gebruik van giftige stoffen ernstig verstoord is.

Müller kwam op het idee om van het oorspronkelijke RAG, dat naast de steenkoolproductie bestond uit een farmacie- en chemietak, de winstgevende delen farmacie en chemie af te splitsen. Dit onderdeel kreeg de naam Evonik en is vergelijkbaar met DSM in Limburg.

De kolenmijnen werden ondergebracht in de RAG Deutsche Steinkohle AG, die weer voor 100% eigendom was van de RAG Stichting. Deze stichting kreeg bovendien 100% van de aandelen Evonik.

Soort ‘bad bank’

De stichting werd daarmee een soort doorgeefluik. Met de dividendinkomsten uit de Evonik-aandelen konden alle langjarige kosten uit de mijnbouwactiviteiten worden gefinancierd.

Müller schat deze lange termijnkosten momenteel in op rond €20 mrd. Het stichtingsvermogen – inmiddels is 32% van de aandelen Evonik verkocht – ligt daar iets onder met circa €16 mrd.

Volgens Müller is dat ruim voldoende. De inkomsten overtreffen in elk geval ruimschoots de uitgaven. De stichting maakt dus winst, ondanks een op papier negatief vermogen.

Müller vergelijkt het met een ‘bad bank’. Ook daarbij is alles wat rot is ondergebracht in een speciaal vehikel. Het grote voordeel is dat de rest van het bank rustig kan bouwen aan een gezonde toekomst.

Ontmanteling

Precies zo zou het ook kunnen gaan met de elektriciteitsbedrijven RWE, Eon, Vattenfall en EnBW. Zij hebben tot nu toe voor €38 mrd aan voorzieningen getroffen voor de ontmanteling van kerncentrales. Net als bij de kolenmijnen gaat het om kosten die nog decennia op de balansen van de elektricteitsbedrijven zullen drukken, tenzij ze in een aparte stichting afgesplitst worden. Geef die stichting bijvoorbeeld €40 mrd mee, zegt Müller, en de elektriciteitscentrales kunnen door met hun toekomst.

De Duitse oud-bewindsman acht de tijd rijp voor zo’n oplossing. Zelf heeft hij er met RAG ongeveer drie jaar over gedaan om de politiek te overtuigen. De huidige regering van Angela Merkel heeft dus misschien nog net tijd genoeg voor de volgende verkiezingen over 2,5 jaar.

Subsidies

De huidige minister van economische zaken Sigmar Gabriel, tevens vicekanselier, heeft al aangegeven het stichtingsmodel van Müller te willen onderzoeken. Maar er zijn ook tegenstanders, onder wie de oppositiepartij de Groenen. Zij vrezen dat de elektriciteitsbedrijven te weinig geld meegeven aan de stichting, zodat de belastingbetalers uiteindelijk toch voor de kosten zullen opdraaien.

De steenkolenproductie werd lang gesubsidieerd in Duitsland. Tussen 1997 en 2007 kregen de mijnen bijna €35 mrd. In 2007 besloot de regering de mijnen een voor een te sluiten. De machines werden verkocht in het buitenland. Momenteel zijn er nog drie open; twee in het Roergebied (Marl en Bottrop) en een bij Osnabrück in het noorden van Noordrijn-Westfalen. Als alles volgens plan gaat, worden de laatste twee steenkolenmijnen in 2018 gesloten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s