‘Duitsland heeft miljoenen migranten van buiten de EU nodig’

In Duitsland is het besef nog te weinig doorgedrongen dat de vergrijzing en krimp van de autochtone bevolking enorme gevolgen hebben voor het land. Eén ding is zeker: het land heeft miljoenen immigranten nodig. Dat concludeert de Bertelsmann Stichting vrijdag in een demografisch onderzoek.

Dit artikel is eerder verschenen op de website van Het Financieele Dagblad van vrijdag 27 maart

Het gaat om zeer grote aantallen mensen die over een langere periode nodig zijn. Om het aantal werkenden in Duitsland stabiel te houden moeten er volgens de Bertelsmann Stichting tussen 2015 en 2025 per saldo jaarlijks 450.000 mensen naar Duitsland komen. In de periode 2026-2035 moet dat aantal vanwege de pensionering van de babyboomgeneratie verder oplopen, tot 600.000 per jaar, om daarna weer wat te dalen, tot 550.000 in de jaren tot 2050.

Van voorbijgaande aard

Het is de vraag waar al die mensen vandaan moeten komen. De laatste twee jaar zat Duitsland precies op het gewenste migratieniveau. Dat was volgens de onderzoekers hoofdzakelijk te danken aan migranten uit het door crises geraakte Zuid-Europa. Dat zal echter van voorbijgaande aard zijn.

Volgens een studie van het Institut für Arbeitsmarkt und Berufsforschung (IAB) kwamen er in 2013 per saldo 300.000 mensen uit andere EU-landen naar Duitsland. Vorig jaar waren dat er nog iets meer. Maar zodra de economie in de rest van de EU weer aantrekt en de vergrijzing ook daar toeslaat, zal dat aantal ongetwijfeld teruglopen. Het IAB gaat uit van een daling tot gemiddeld 70.000 EU-burgers die per jaar naar Duitsland komen.

Om deze teruggang op te kunnen vangen moeten er veel meer mensen uit landen buiten de EU komen. De Bertelsmann Stichting komt op basis van verschillende scenario’s uit op schattingen die uiteenlopen van 276.000 tot 491.000 per jaar.

Volgens Bertelsmann-bestuurder Jörg Drager zal dit ingrijpende gevolgen hebben voor het migratiebeleid. ‘Wat we nodig hebben is een migratiewet die het niet alleen makkelijker maakt voor gekwalificeerde mensen om naar Duitsland te komen. De wetgeving moet hun ook duidelijk maken dat ze welkom zijn.’

Puntensysteem

In de Duitse politiek is dit een fel besproken thema. Thomas Oppermann, fractievoorzitter van de sociaaldemocratische SPD, heeft toevallig deze maand nog een voorstel gedaan voor een nieuw ‘Einwanderungsgesetz’ dat lijkt op het Canadese. In Canada wordt gewerkt met een puntensysteem: hoe beter gekwalificeerd, des te meer punten en hoe makkelijker het is het land in te komen.

Hij werd hiervoor van veel kanten bekritiseerd. Zo vindt zijn eigen partijleider, Sigmar Gabriel, dat er eerst naar een grotere opname van vluchtelingen uit het Midden-Oosten moet worden gekeken. De christelijke regeringspartijen CDU en CSU lossen ondertussen de vergrijzing het liefst op met een grotere arbeidsparticipatie en meer baby’s, niet met immigratie dus.

Zestigers

Onderzoeker Matthias Mayer van de Bertelsmann Stichting stelt echter dat wat je ook doet om de participatie te verhogen, ‘uiteindelijk zal het te weinig blijken te zijn om de economie op gang te houden’.

In zijn basisscenario houdt hij bovendien al rekening met een sterk oplopende participatiegraad van vrouwen en ouderen tussen de 60 en 69 jaar. Maar veel helpen doet dit niet.

Filosofische vraag

‘Zelfs al zou de participatiegraad van vrouwen stijgen tot hetzelfde niveau als dat van mannen en als we de pensioenleeftijd naar zeventig jaar verhogen, dan nog hebben we tot 2050 slechts 4,4 miljoen potentiële werknemers extra’, stelt Mayer. Dat weegt niet op tegen de daling van het aantal autochtone Duitsers tussen de 15 en 67 jaar van nu 45 miljoen tot 29 miljoen in 2050.

Hoeveel immigranten er exact nodig zijn is moeilijk te beoordelen, zo geeft Mayer toe. Dat heeft onder andere te maken met de moeilijk in te schatten effecten van technologische innovaties, de geboortegraad en de bijna filosofische vraag of een maatschappij überhaupt economische groei nodig heeft.

Een ding is echter zeker, zo stelt Mayer. Er zullen altijd genoeg mensen moeten zijn die belasting betalen en de sociale kassen vullen. Volgens Mayer zijn dat overigens niet alleen hoogopgeleiden, maar ook verpleegkundigen en industriearbeiders.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s