Nog een laatste kans voor de eurozone

Toen ik vijftien jaar geleden nog in Amsterdam op de redactie van Het Financieele Dagblad werkte, was kritiek op de euro en de Europese Centrale Bank schaars. Een uitzondering was Bruno de Haas – later schrijver van het boek Laat de leeuw niet in zijn hempie staan. Bruno was bang dat de ECB langzaam een door de politiek gestuurd instituut zou worden. De bank zou zijn onafhankelijkheid verliezen en zich niet langer alleen op prijsstabiliteit richten, maar ook op allerlei economische doelstellingen zoals groei en werkloosheid. De ECB zou op den duur, net als veel centrale banken in Zuid-Europa, worden gebruikt om politiek falen te verdoezelen.

9200000026888693

Ik was sceptisch, ik vertrouwde op het Verdrag van Maastricht en de integriteit van eurolanden om de ECB met rust te laten. Maar ik moest wel erkennen dat Bruno erg goede bronnen had waar hij zijn wantrouwen op baseerde. Bovendien was hij een van de slimste journalisten en economen die er destijds op de FD-redactie rondliepen. Het enige waar het hem aan ontbrak waren concrete bewijzen.

Inmiddels is dat anders. Neem François Hollande die afgelopen maandag, drie dagen voor de ECB-vergadering, tegenover een groep journalisten zei dat hij allang wist dat er een groot programma zou komen voor de opkoop van bedrijfs- en staatsobligaties. Hij voegde eraan toe dat dit de Franse economie zou helpen uit het dal te klimmen.

Of neem ECB-president Mario Draghi die volgens Duitse media uitgebreid zou hebben gesproken met Angela Merkel om haar te overtuigen dat het voor Duitsland toch ook goed zou zijn als er op grote schaal obligaties worden gekocht. Voor mij duidelijke tekenen dat de scheidslijn tussen politiek en centrale bank aan het vervagen is.

Mario Draghi kan nu nog lachen, foto van de blog van Martin Visser

Mario Draghi kan nu nog lachen

De vraag is natuurlijk of dat erg is. Bruno dacht van wel, ik ben nog niet zeker.

Een van de grote risico’s is dat de ECB door de steeds grotere politieke druk van buitenaf kortzichtiger beleid gaat voeren. Regeringen hebben nou eenmaal niet het eeuwige leven, waardoor ze het belang van korte termijn groei vaak stellen boven dat van lange termijn stabiliteit. Als dat doorsijpelt in het beleid van de ECB, zou dat heel slecht zijn. Sterker, het is het begin van het einde.

Persoonlijk ben ik kritisch over de nut en noodzaak van ‘Quantitative Easing’. Maar als een groep van topgeschoolde monetair specialisten in de ECB-Raad dit besluit neemt, moet dat worden gerespecteerd. Wat ik me alleen afvraag is hoe serieus de verschillende euroregeringen de opmerking van ECB-president Draghi nemen dat het hele QE-programma valt of staat met hun inspanningen de economie competitiever te maken met op groei gerichte hervormingen. Zonder hervormingen is monetaire steun niks waard. Het maakt de situatie waarschijnlijk alleen maar erger.

Wat de ECB met zijn obligatieopkoopprogramma doet, is een perfect moment creëren om alle noodzakelijke hervormingen door te voeren. Het nadeel is alleen dat het wel het laatste instrument is dat de ECB ter beschikking staat. Als het niet werkt, staat de eurozone voor de afgrond. Lang hebben de eurolanden niet om hun zaken op orde te krijgen. Als er de komende een-twee-drie jaar geen grote vooruitgang wordt geboekt bij het uitvoeren van hervormingen ziet het er somber uit.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s