Alternative für Deutschland gedijt bij toenemende onvrede

Weg met de euro, Meer baby’s, minder buitenlanders en meer tucht op de scholen. Het is een mix van conservatieve, liberale en rechtse leuzen waarmee de Alternative für Deutschland de harten van steeds meer Duitsers verovert. Twee zaken kunnen de opmars stoppen: verdeeldheid en een ‘te’ rechts karakter.

Een blik in de zaal zegt genoeg over wie de grootste groep AfD-kiezers zijn: ouderen. Ongeveer 90% van de mensen in de zaal in een Hamburgs hotel is boven de zestig. Onder hen veel ex-CDU stemmers die het maar niets vinden dat ‘hun’ christelijke CDU de afgelopen jaren is afgedwaald naar links. Een enkeling beklaagt zich er zelfs over dat de Hamburgse CDU al jaren lang door homo’s wordt geleid. Samen met afvallige liberalen uit de FDP wordt er verder gemord over het verval van normen en waarden onder de jeugd, de aanhoudende stroom immigranten en de negatieve spaarrente. Hun belangrijkste reden AfD te stemmen is echter dat Angela Merkel in hun ogen zich teveel laat inpakken door de Brusselse bureaucratie.

Dit artikel is in iets andere vorm eerder verschenen in Het Financieele Dagblad van zaterdag 6 december

Jeugd van tegenwoordig

Het perfecte publiek dus voor ‘professor’ Bernd Lucke, de partijleider van de AfD. Hij is deze avond in zijn element. Een paar tussenroepen van jongeren, die zich antifascisten noemen, laat hij rustig van zich afglijden. In zekere zin ondersteunen de jongeren zelfs zijn pleidooi. Als een van hen naar voren komt om een vraag te stellen – punkkapsel, gaten in zijn broek, oorbellen en een sigaret achter zijn oor – gaat er een instemmend geroezemoes door de zaal. ‘Dat is precies zo’n jongen die wat meer tucht zou kunnen gebruiken.’

Een van de protesterende jongeren, Foto: MK

Een van de protesterende jongeren, Foto: MK

Wanneer we Lucke vragen met wie hij de AfD in Nederland zou willen vergelijken, komt hij al snel met de VVD op de proppen. Een vergelijking met de PVV wijst Lucke resoluut van de hand. ‘Dat zijn rechtsextremen, waar we niet mee vergeleken willen worden.’ En toch, als je hem zo hoort op deze avond, kan je niet anders dan concluderen dat veel van de AfD-standpunten overeenstemmen met die van de PVV, aangevuld met een aantal religieuze elementen die je in Nederland vooral bij de kleine christelijke partijen terugvindt, zoals strikt tegen abortus en euthanasie.

Bevolking halveert

Rode draad tijdens deze bijeenkomst in Hamburg ter gelegenheid van de verkiezingen begin volgend jaar is dat Duitsland ernstig bedreigd wordt door vergrijzing en een krimpende bevolking. ‘In twee generaties zal de Duitse bevolking zijn gehalveerd’, houdt Lucke zijn publiek voor. Expres gaat hij daarbij een stuk verder dan de gemiddelde demograaf die een krimp van ongeveer 20% verwacht. Het verschil komt voort uit het feit dat zij een grote stroom migranten verwachten, Lucke niet.

De 52-jarige Lucke staat voor een zware selectie aan de poort. Hoogopgeleiden zijn welkom, maar mensen met een andere cultuur en geloof moeten zoveel mogelijk buiten de deur worden gehouden. ‘Dat kunnen we als maatschappij niet aan’. Voor oorlogsvluchtelingen stelt hij voor dat Duitsland opvang in de regio financieel ondersteund.

Meer baby’s

Migratie is wat hem betreft dus niet het antwoord op vergrijzing en bevolkingskrimp. Deze moet in de eerste plaats bestreden worden in eigen huis met een actief gezinsbeleid. ‘Het is toch te gek voor woorden dat in een rijk land als Duitsland een vrouw gemiddeld maar 1,3 kinderen krijgt. Dat moet fors omhoog richting de 2’, zegt Lucke. Hij heeft zelf het goede voorbeeld gegeven met vier kinderen.

Hoe hij het geboortecijfer precies omhoog wil krijgen, zegt hij er niet bij. Het krijgen van kinderen moet in ieder geval financieel ondersteund worden én ‘misschien moeten wij als Duitsers er ook eens over nadenken of het niet gezond is wat minder te werken en meer tijd aan het gezin te besteden’.

Het gezin als hoeksteen van de samenleving doet het als motto goed bij de ouderen in de zaal, net als de zorgen over het verdwijnen van de Duitse cultuur. En dan is er nog het thema waar de AfD op is gebaseerd: de angst voor Brussel en zorgen over de euro en grijpgrage Zuid-Europeanen.

Euro duivelse creatie

Daar begint Lucke ook vandaag in Hamburg zijn toespraak mee. De euro is voor hem een duivelse creatie die de Duitsers veel geld gaat kosten, ‘want de crisis is nog lang niet voorbij’. Het kan een jaar duren, of vijf, maar als het puntje bij paaltje komt zullen andere landen altijd bij Duitsland de hand ophouden.

Bernd Lucke, Foto: MK

Bernd Lucke, Foto: MK

Wat vooral op instemmend applaus kan rekenen is zijn tirade over de lage rente. ‘Het is toch een schande dat er bij sommige banken zoals Commerzbank nu zelfs betaald moet worden als je spaargeld hebt. Dat is allemaal de schuld van de euro. Vroeger hadden we een Bundesbank die de belangen van Duitsland uitstekend verdedigde. Nu hebben we een ECB die het tegendeel doet.’

Opmars hapert

De reden waarom Lucke naar Hamburg is gekomen is duidelijk. Het is vanwege de verkiezingen. Hamburg zou wel eens het eerste ‘West-Duitse’ parlement kunnen zijn waar de AfD zijn intrede maakt.

Een paar maanden geleden bestond hierover nog geen enkele twijfel. De AfD stormde van het ene succes naar het andere. Bij de Bondsdagverkiezingen in september 2013 miste de AfD nog net de kiesdrempel van 5%. Bij de Europese verkiezingen in mei ging het al een stuk beter met 7,1%, en bij regionale verkiezingen in augustus en september in Thüringen, Brandenburg en Saksen steeg de aanhang al tot rond de 10%.

Pegida

Maar daarna kwam de klad erin. Volgens onderzoeksbureaus zou de AfD nu landelijk rond de kiesdrempel van 5% uitkomen. Hamburg is geen uitzondering. De oorzaak ligt bij interne strubbelingen en het voortdurend opduiken van mensen met een ‘bruin’ verleden bij foute partijen als de NPD of Republikaner.

Het in de hoek van extreemrechts geplaatst worden  is iets wat Lucke, maar ook de meeste AfD-kiezers ten allen tijde willen voorkomen. Andere politieke partijen proberen dat wel voortdurend. Geen wonder dat AfD-kopstuk Olaf Henkel (voormalig voorzitter van industrievereniging BDI) er onlangs van afraden deel te nemen aan de snel aan populariteit winnende ‘Pegida-demonstraties’, waarbij Pegida staat voor ‘Patriotische Europäer gegen die Islamisierung des Abendlandes’.

Lucke vindt eigen partij amateuristisch

Lucke zelf klaagt zelf regelmatig over ‘amateurisme’ in de partij. Hij zou het liefst zien dat de partijleiding, die nu bestaat uit drie personen, wordt teruggebracht tot één.

Dit tot woede van andere partijcoryfeeën zoals Alexander Gauland (voorheen CDU) en de domineesvrouw Frauke Petry. Zij verwijten Lucke dat hij de macht volledig naar zich toe wil trekken. Gauland noemt hem een ‘control freak’, en Petry waarschuwt dat de AfD geen ‘one man show’ mag worden.

Anti-islam demonstraties van Pegida worden steeds groter

Anti-islam demonstraties van Pegida worden steeds groter

Lucke daarentegen zegt doodmoe te worden van de eindeloze discussies in de top. Daar moet verandering in komen met meer stroomlijning, een kritiek die gedeeld wordt door Olaf Henkel, de oud-president van industrievereniging BDI en Europarlementariër voor de AfD. Ook hij heeft zich de laatste maanden meermaals geërgerd aan ‘een kakafonie’ binnen de partij. In de AfD barst het van de ‘goudgravers, carrièremakers en ideologen’.

Andere politieke partijen wrijven zich over deze interne strijd in de handen. Zij schilderen de AfD graag af als gevaarlijk, en hopen dat de goede verkiezingsuitslagen van dit jaar een vergissing waren. Ze ontkennen liever dat er bij hun intern ook steeds meer ‘AfD-achtige’ geluiden klinken. Zo hoor je binnen de CDU/CSU steeds meer gemor over het ECB-rentebeleid en de coulante houding van Merkel als het aankomt op overheidsschulden in andere eurolanden.

Bij de sociaaldemocratische SPD zijn er verschillende mensen die waarschuwen voor een te grote stroom islamitische immigranten. Voorbeelden zijn de burgemeester Heinz Buschkowsky uit Berlijn Neuköln en Thilo Sarassin, die er zelfs rassentheorieën bijhaalde om het lagere IQ van Duitse Turken te verklaren.

Lucke verbaast zich niet daarover. Het zijn thema’s die de mensen bezighouden. Hij is er dan ook van overtuigd dat zijn partij geen eendagsvlieg is. ‘Wij zijn er voor de lange termijn. Reken daar maar op.’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s