Duitse instituten stellen Merkel verantwoordelijk voor crisis

De kritiek op het zuinige begrotingsbeleid van de Duitse Bondsregering kwam tot nu toe vooral van buiten Duitsland, uit Brussel bijvoorbeeld van de Europese Commissie, of uit Washington van het Internationaal Monetair Fonds. Belangrijke raadgevende organen in Duitsland hielden zich tot nu toe op de vlakte.

Maar daar is nu verandering in gekomen. De vier grote Duitse economische instituten DIW, Ifo, RWI en IWH – Qua statuur vergelijkbaar met het CPB in Nederland – hebben donderdag bij de presentatie van hun ‘gezamenlijke herfstdiagnose’ ongezouten kritiek geleverd op de regering van Angela Merkel bestaande uit sociaal- en christendemocraten.

Dit artikel stond eerder in Het Financieele Dagblad van 10 oktober

Merkel-3 heeft volgens de instituten dit jaar de volstrekt verkeerde prioriteiten gesteld en houdt nu dogmatisch vast aan een streven naar begrotingsevenwicht terwijl dit volstrekt onnodig is. ‘Het stoer vasthouden aan de ‘Schwarze Null’ valt in deze tijden van zwakke vraag in de wereldeconomie niet te verdedigen’, zegt Roland Döhrn van het RWI uit Essen.

Volgens de instituten is er ruimte voor tenminste €6 mrd aan extra overheidsuitgaven. ‘En als de economie nog verder wegzakt mag het nog best wat meer zijn. Die speelruimte hebben we’, meent Ferdinand Fichtner van het DIW uit Berlijn.

Volgens hem kun je denken aan het versneld uitvoeren van infrastructuurprojecten, hogere uitgaven voor onderwijs en onderzoek en een herziening van het belastingsysteem. ‘Een verlaging van de inkomstenbelasting is waarschijnlijk nog de meest effectieve manieren om de economie een steun in  de rug te geven’, stelt Fichtner. ‘En het mooiste is dat dit niet eens zoveel hoeft te kosten.’

De instituten stellen hun rapport over de stand van de economie voor in Berlijn

De instituten stellen hun rapport over de stand van de economie voor in Berlijn

Volgens Oliver Holtemöller van het RWI in Halle heeft de regering dit jaar de economie meer kwaad dan goed gedaan. ‘Het belangrijkste probleem in Duitsland is dat de investeringen zelfs bij de huidige lage rente maar niet willen stijgen. Dat heeft ons ook verrast. Maar wat doet de regering? Die komen met allemaal maatregelen die het investeringspeil alleen maar verder naar beneden drukken zoals een rem op de huren, het verlagen van de pensioenleeftijd en de invoering van een algemeen minimumloon.’

De instituten zijn daarom net als het Internationaal Monetair Fonds eerder deze week een stuk negatiever geworden over de economische vooruitzichten. Waar in het voorjaar nog werd uitgegaan van 1,9% groei in 2014 is dat nu nog maar 1,3%. Voor 2015 verwachten de instituten een groei van 1,2% (was 2%).

Merkel is overigens zeker niet de enige verantwoordelijke voor de steeds slechter wordende situatie in de Duitse economie. De zwakke vraag in de wereldconjunctuur is en blijft toch het belangrijkst.

Hoe zwaar de zwakke vraag vanuit de eurozone en de opkomende markten op de Duitse economie weegt, bleek vanochtend uit de laatste handelscijfers van het Statistisches Bundesamt. In september blijkt de export met het verrassend hoge percentage van 5,8% te zijn gedaald tegenover augustus. En dat is slechts één cijfer bovenop alle andere negatieve berichten, uiteenlopend van een dalend ondernemersvertrouwen tot een tegenvallende particuliere consumptie.

Toch is er geen reden tot paniek. ‘Dat is nergens voor nodig’, zo zegt Fichtner. ‘We moeten er ons alleen wel op instellen dat de periode van lage groei nog een paar jaar aanhoudt.’

Voor Europa als geheel zien de instituten minder ruimte voor hogere overheidsbestedingen. De crisislanden in het zuiden van Europa moeten volgens hen gewoon doorgaan met het structureren van de economie. Dat dit soms pijnlijk is, valt niet te voorkomen. Het is zelfs nodig voor die landen om weer aansluiting te krijgen bij het noorden van Europa. Feitelijk komt het volgens de instituten op neer dat de inflatie en lonen in Zuid-Europa omlaag moeten en in Duitsland omhoog, net zo lang tot er een nieuw evenwicht is bereikt. Spanje, Griekenland en Portugal zijn volgens de instituten al een heel eind op weg bij dit aanpassingsproces. Italië en Frankrijk blijven helaas achter.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s