Nog geen 20 en nu al de baan van zijn leven

Een dag les, en vier dagen leren op de werkvloer. Duitse jongeren én bedrijven zijn enthousiast over het duale onderwijsmodel. Toch blijkt het vaak moeilijk vraag en aanbod bij elkaar te brengen.

Kevin Redeker, nog geen twintig jaar oud, heeft nu al ‘de baan van zijn leven’. En het is geen slechte. De hoog opgeschoten jongeling is een van de 200 gelukkigen die vorig jaar bij Volkswagen Nutzfahrzeugen in Hannover een duale beroepsopleiding mochten beginnen, met na afloop een vrijwel zekere arbeidsplaats.

Dit artikel is eerder verschenen in Het Financieele Dagblad van 30 augustus: Krant-20140830+-7-005-023

Vandaag, aan het begin van zijn tweede jaar, moet Kevin aan de bak tijdens de jaarlijkse informatiedag, waarop hij aan een paar duizend scholieren uitlegt wat de beroepsopleiding tot ‘Mechatroniker’ (een combinatie van elektrotechniek, mechanica en informatica) inhoudt. ‘Het is één dag per week naar school in het Berufsbildungszentrum en vier dagen werk en opleiding in de fabriek’, legt hij uit. Na 3,5 jaar en een succesvol afgelegde toets kun je dan als volleerd mecanicien aan de slag bij VW of een willekeurig ander bedrijf.

Kevin en de circa 600 ‘Azubi’s’ (‘Auszubildender’, ofwel stagiairs) bij VW Nutz­fahrzeuge zijn niet de enigen die deze weg volgen. Duitsland staat bekend om zijn duale beroepsonderwijs, waarbij na afloop van de middelbare school werken en leren worden gecombineerd. Voor het komende opleidingsjaar 2014-2015 hebben inmiddels 160.000 jongeren een plek als Azubi gevonden.

Volkswagen_Nutzf_Hannover

Volgens Jürgen Wursthorn van het Duitse arbeidsbureau Bundesagentur für Arbeit zijn er daarnaast nog bijna 200.000 op zoek naar een werkplek, want net als op de gewone arbeidsmarkt is het niet altijd even makkelijk vraag en aanbod bij elkaar te brengen.

Grote bedrijven als VW, Bayer en Siemens beginnen normaal gesproken al een jaar van tevoren met de Azubi-selectie, soms zelfs eerder, en zitten daarmee op de eerste rij. Kleinere regionale bedrijven nemen genoegen met de tweede keus. Die hoeft niet direct de slechtste te zijn. Immers: niet iedere zestienjarige weet al wat hij later wil worden. En sommige jongeren willen ook liever in de buurt van hun ouders blijven wonen. Toch geldt wel als algemene regel dat kleinere bedrijven in landelijke gebieden het steeds moeilijker krijgen genoeg stagiaires te vinden, een van de grote nadelen van de in Duitsland zeer ernstige vergrijzing.

Bij de praktijkopleidingen gaat het niet alleen om technische beroepen. Het hele spectrum van de arbeidsmarkt wordt gedekt: van kapper tot bankemployé, van timmerman tot administratief medewerker.

Dat geldt ook voor VW…Nutzfahrzeugen, waar naast technisch personeel ook veel ‘Kaufmänner’ en ‘Kauffrauen’ worden gevraagd. Maar de technische beroepen vormen wel de hoofdmoot. Jongeren kunnen bijvoorbeeld kiezen om ‘Gießereimechaniker’, ‘Elektroniker für Automatisierungstechnik’ of ‘Industriemechaniker’ te worden.

Kevin heeft het getroffen, want Mechatroniker is de meest populaire opleiding van allemaal. ‘Hij was goed met zijn handen en haalde bij zijn eindexamen goede cijfers in natuur- en wiskunde. Twee absolute voorwaarden om bij ons binnen te komen’, verklaart mentor Michael Kühlewind de keuze voor Kevin.

De allerslimste jongens en meisjes van de klas hebben volgens hem ook kans op een duale studieplaats, waarbij een universitaire opleiding wordt gecombineerd met werk in de fabriek. ‘Als je bij je eindexamen minstens een 2,1 tot 2,4 haalt (vergelijkbaar met een acht of hoger in Nederland, red.) kun je solliciteren naar zo’n door ons gesubsidieerde studieplek.’ Voorwaarde is in dit geval wel dat de student in opleiding voor vier jaar tekent bij VW.

Voor Kevin — een gewone Azubi — geldt die eis niet. Hij is in principe vrij om weg te gaan bij VW als hij klaar is met zijn opleiding, al zijn er maar weinigen die dat doen. VW betaalt namelijk goed, het is een bedrijf met een grote naam en er zijn veel mogelijkheden om je te ontwikkelen.

‘We kunnen zelfs naar het buitenland’, vertelt Julian Geissler, een andere Azubi. Voor kleinere bedrijven is het moeilijker om goede scholieren binnen te halen. ‘Grote bedrijven zijn populair’, zegt Jürgen Wursthorn van de Bundes­agentur. ‘Hetzelfde geldt voor bepaalde beroepen. Maar we mogen niet vergeten dat er ook bedrijven zijn die amper aan goede mensen kunnen komen.’

Voorbeelden van beroepen waar te weinig jongeren voor warmlopen, zijn typische ambachtsberoepen zoals dakdekker, stukadoor en kapper. Het grootste probleemkind is de ouderenzorg, terwijl daar door de vergrijzing juist steeds meer mensen nodig zijn.

Dat er te weinig belangstelling is voor deze beroepen komt niet alleen doordat je hierbij vuil werk moet opknappen. Het ligt ook aan de betaling. Gemiddeld krijgt een Azubi in het eerste jaar een brutoloon van € 650 per maand. Kevin en Julian krijgen tijdens hun opleiding tot Mechatroniker bij VW echter direct al een paar honderd euro meer. Een Azubi in een haarsalon daarentegen verdient maar € 250 tot € 450 en heeft natuurlijk minder kans op een hoog inkomen later.

Ondanks dat alles dus niet perfect loopt bij het Duitse duale beroepsonderwijs, zijn zowel bedrijven als studenten over het algemeen laaiend enthousiast. Kühlewind: ‘Voor ons is het een groot voordeel dat we al vroeg binding met ons personeel krijgen en ze kunnen laten wennen aan de VW-cultuur.’ Kevin noemt Mechatroniker zijn ‘droomberoep’. Hij weet nog niet zeker of hij bij VW blijft, ‘maar de kans is groot. De opleiding is super en het is fijn om wat inkomen te hebben.’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s