Het is zeldzaam rustig aan de grens met Wit-Rusland

In het wachtlokaal van de douane aan de Wit-Russische grens met Polen bij het plaatsje Terespol zitten ongeveer twintig vrachtwagenchauffeurs te wachten op hun beurt. Links de mensen die Polen in willen, rechts eruit.

Ondanks de Russische boycot op EU-producten is de spanning niet erg groot. De mannen zitten vrolijk met elkaar te babbelen in het Russisch of Pools, de meesten van hen gekleed in korte broek vanwege de grote hitte in dit deel van Oost-Europa.

Dit artikel is eerder op dinsdag 12 augustus verschenen in Het Financieele Dagblad: Krant-20140812+-0-002-049

Douane-unie

Terespol is voor het vrachtverkeer van Polen richting Rusland de belangrijkste grensovergang. De wachttijden zijn er vandaag lang, maar niet extreem, vertelt Andrej, een Rus op weg naar Moskou met een lading Duitse lijm en andere spullen voor de meubelindustrie. Wit-Rusland is voor hem altijd de grootste barrière bij vrachten van de EU naar Rusland. Ben je deze grens over dan is de Russische nog slechts een formaliteit. Wit-Rusland en Kazachstan maken immers deel uit van een douane-unie met Rusland.

Sinds het Russische importverbod op groente, fruit, vlees en melkproducten is de wachttijd fors kleiner geworden — wie dacht dat de boycot tot extra inspecties en rompslomp zou leiden, haalt opgelucht adem. ‘Ik kan nu veel sneller doorrijden. Er is hier namelijk geen koelwagen te bekennen’, vertelt een andere chauffeur in gebrekkig Engels.

Koelwagens

Op het terrein van het reusachtige douanecomplex staat inderdaad geen enkele vrachtwagen met gekoelde producten. ‘De laatste die hier met verse waren vanuit de EU aankwam, is vrijdag teruggestuurd’, vertelt een van de douaniers.

Andrej schat dat de grensovergang hem vandaag een uur of vijf gaat kosten, waar het normaal wel tot tien uur kan duren. Vooral maandag kan een probleem zijn als de koelwagens die in het weekend ergens in Duitsland of Polen verplicht halt hebben gemaakt, hun reis voortzetten.

Producten van buiten de EU

Die koelwagens zijn er nu inderdaad niet, vertelt directeur Gert Mulder van het GroentenFruit Huis over de telefoon. Sinds vrijdag gaan er geen nieuwe ladingen meer richting Rusland met producten die op de zwarte lijst staan, en de meeste vrachtwagens die al op weg waren zijn omgekeerd naar huis.

De enige groente en fruit die nog vanuit Rotterdam naar Rusland gaan, zijn producten van buiten de EU. ‘Er worden nu proefritten gemaakt met dergelijke producten om te kijken of die wel gemakkelijk over de grens komen. Denk bijvoorbeeld aan tomaten uit Marokko of sperziebonen uit Egypte.’

Onzekerheid en risico’s

Volgens Wijnand van Zanten van Transport en Logistiek Nederland wordt de rust aan de Wit-Russische grens nog versterkt doordat sommige vervoerders vanwege de grote onzekerheid en risico’s voorlopig helemaal een streep hebben gehaald door vrachten naar Rusland. Andere bedrijven vervoeren nog wel, maar dan alleen na goed overleg met de opdrachtgever in Rusland. ‘Daarbij afspraken makend dat risico’s en kosten bij de ontvanger liggen.’

Henk van der Wal van het gelijknamige transportbedrijf, is een van de transporteurs die gewoon doorgaan met vrachten naar Rusland. Hij is blij dat het voor zijn vrachtwagens (hij vervoert geen verse producten) nu sneller gaat aan de grens. Afgelopen vrijdag was dat nog anders. Toen had hij extreem veel last van de boycot omdat de douaniers iedereen lieten wachten, niet alleen de vrachtwagens met producten op de zwarte lijst.

Andere problemen

Van der Wal: ‘Toen duurde het minstens tien uur om de grens over te komen. Nu hoor ik van mijn chauffeurs inderdaad ook wachttijden van vier tot zes uur. Het is triest om te moeten constateren, maar voor ons blijkt de boycot ook zo zijn voordelen te hebben.’

Van der Wal ziet overigens wel andere problemen op hem afkomen. Hij verwacht meer concurrentie op de transportmarkt door de uitval van veel vrachten naar Rusland. ‘Er zijn al snel een paar duizend vrachtwagens, gespecialiseerd in gekoelde producten, die door het importverbod zonder werk zijn komen te zitten. Als die op zoek gaan naar alternatieven dan kan dat de prijzen voor transport stevig onder druk zetten. En die prijzen waren door de crisis van de laatste jaren toch al geen vetpot.’

Kilometerslange corridor

Andrej is inmiddels klaar om zijn reis voort te zetten. Zijn vrachtpapieren zijn in orde. Hij heeft nog wat inkopen gedaan in een van de shops in het douanecentrum en natuurlijk genoeg eten en drinken ingekocht. Het is nog een eind naar Moskou.

Voor hij definitief de grens over is, duurt nog even. Van hier aan de Poolse kant van de grens gaat het eerst verder via een kilometerslange — met hoge hekken afgesloten — corridor, alleen bestemd voor vrachtwagens. Aan het einde ligt Brest in Wit-Rusland, waar een nieuwe douanecontrole wacht. En dan kan eindelijk de reis worden hervat.

Compensatie

De Europese Commissie is maandag begonnen met het beoordelen van eventuele compensaties voor ondernemers die getroffen worden door de Russische boycot. De Commissie onderzoekt per product of productgroep wat de gevolgen zijn. Er is een sanctiecompensatiefonds van € 400 mln, maar ambtenaren in Brussel waarschuwen dat het nog te vroeg is om te zeggen of ondernemers daar recht op hebben en om welk deel van het bedrag het zou gaan.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s