‘Alles moet op’

Duitsland en bier hoort voor mij bij elkaar als Holland en kaas. Het gaat er met andere woorden lekker in bij de gemiddelde Duitser hoewel de hoeveelheden de laatste jaren wel afnemen.

Geen wonder dat de Duitsers voor het bier een speciale feestdag hebben ingericht. Afgelopen woensdag werden in heel Duitsland speciale evenementen rond het bier georganiseerd, en dat voor de 23-ste keer. Van Beieren tot Sleeswijk-Holstein openden brouwerijen de poorten en gunden een kijkje in de keuken. Ik kon mij dat natuurlijk niet laten ontgaan en besloot een kleine brouwerij in Berlin-Spandau te bezoeken.

DSC_0001 (517x800)In een prachtige kroeg vlakbij het historische centrum van Spandau (meest westelijke punt van Berlijn) stond ik om vijf uur ’s middags al stram voor de rondleiding, maar helaas was er toen nog te weinig volk. Een uurtje later was dat wel anders. Steeds voller en voller werd het. Ik had inmiddels mijn eerste Spezialbier (een donker bier…. Wow wat lekker) en een kleine Spandauer Havelbräu (een ‘helles’ of licht bier) op.

Met een groep van ongeveer tien mannen en vrouwen (Ja bier is ‘nicht nur für männer’) begint de rondgang met uitleg en proeven. Een olijk mannetje die zelf net als zijn omstanders beneveld lijkt te zijn door het gerstenat, legt ons natuurlijk uit hoe het ook alweer zat met het Rheinheitsgebot: Dat er vroeger tientallen ingrediënten in het bier werden verwerkt, nu eigenlijk nog maar vier: water, hop, graan en gist.

Het begint allemaal met het gerst dat met water tot kiemen wordt gebracht. Erg belangrijk is daarbij het ontstaan van enzymen die later voor het juiste suikergehalte zorgen. Wat we nu hebben is mout, en daar ……raakte ik even de draad kwijt. Maar als ik het goed begreep, wordt na een paar dagen het moutproces gestopt, en de manier waarop je dat doet met lage hitte of grote hitte, bepaalt de kleur en de smaak van het bier (hoe warmer hoe donkerder het bier).

DSC_0006 (800x531)

Onderwijl krijgen we het ene glaasje na het andere aangereikt uit vier verschillende vaatjes, variërend van licht tot donker en van zoet tot bitter. ‘Alles moet op’, roept het olijke mannetje, die uitlegt dat voor zijn bier het water uit de rivier de Havel van groot belang is. Waarom? Omdat de Havel een zeer zacht water bevat met weinig kalk en daarmee ideaal voor het bier.

Langzamerhand komt mijn pen en notitieblok steeds minder tevoorschijn en neemt de jolijt onder de deelnemers toe. Half wankelend gaan we vanaf het proeven een etage hoger naar een grote koperen ketel waar het bierbrouwen in een volgende fase komt. Eerst wordt het gemalen mout met water vermengt en verwarmt om de enzymen hun werk te laten doen en zetmeel om te zetten in suiker.

Is dit proces afgerond wordt het geheel gefilterd en opnieuw verwarmd. Er wordt hop toegevoegd om het bier zijn bittere smaak te geven en een mooie kraag te bezorgen. Volgens het mannetje gaat er elke dag na afloop een klein mannetje in de kookpot om die van binnenuit helemaal schoon te boenen. ‘Echt waar hoor’, zo bezweert hij. ‘Zonder hem zouden we de ketel nooit helemaal schoon krijgen’.

Nu komt de laatste fase. Het bitterzoete vocht wordt snel afgekoeld en het gist wordt bijgevoegd wat er voor zorgt dat een deel van de suikers wordt omgezet in alcohol. Achterin de brouwerij staat een grote kweekbak voor het eigen speciale gist…. Het mannetje vertelt nog over de verschillende gisten. De meeste soorten zakken naar beneden, maar je hebt er ook die blijven drijven.,Ook dat is natuurlijk weer van groot belang voor de smaak.

Het enige wat ik weet, is dat het mannetje een prima biertje heeft gebrouwen, een ode aan al die andere kleine brouwerijtjes in Duitsland.

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s