VW-baas Winterkorn wil niet langer de grootste zijn, wél de beste

Martin Winterkorn, de baas van al die mooie merken als VW, Porsche, Audi, Skoda, Bentley en Lamborghini, is nog altijd ambitieus, maar het expliciete doel om Toyota en GM in 2018 voorbij te streven als grootste producent ter wereld heeft hij deze week losgelaten. Hij wil nu alleen nog kwalitatief de beste zijn met de meest tevreden klanten.

Martin Winterkorn tijdens de presentatie van de jaarcijfers 2013 in Berlijn. Foto: Maurits Kuypers

Martin Winterkorn tijdens de presentatie van de jaarcijfers 2013 in Berlijn. Foto: Maurits Kuypers

Hier een portret van Winterkorn dat ik in 2008 heb geschreven voor Het Financieele Dagblad. Hij had toen net het project ‘Mach 2018’ verkondigd.

Auto’s die stinken komen bij Martin Winterkorn niet door de keuring

Het is de komende weken rustig op het hoofdkantoor van Martin Winterkorn in Wolfsburg. Normaal gesproken kan de bestuursvoorzitter van Volkswagen AG tevreden toekijken vanuit zijn kantoor hoe er dagelijks zo’n tweeduizend auto’s van de band rollen. Maar in december gaat dat niet. De financiële crisis heeft nu ook Duitslands meest succesvolle automerk bereikt.

Van 18 december tot 11 januari is het stil in Wolfsburg. De productie wordt stilgelegd. Winterkorn kan een paar weken met vakantie om wat meer aandacht te besteden aan zijn vrouw en twee kinderen. Kommer en kwel dus in huize Winterkorn? Nee, daar is hij de man niet naar. Winterkorn ziet de crisis juist als uitdaging, een kans om zijn grote doel te bereiken: Volkswagen moet in 2018 het best verkochte automerk ter wereld zijn. Toyota zal dan zijn ingehaald, niet alleen qua verkochte aantallen maar ook qua energiezuinigheid en CO2-uitstoot.

Grote ambities heeft Winterkorn altijd gehad en vaak heeft hij ze verwezenlijkt. Zoals alle grote Duitse automakers komt hij uit het zuiden van Duitsland. Hij wordt in 1947 geboren in het Zuid-Duitse plaatsje Leonberg, op een steenworp afstand van autostad nummer een, Stuttgart. In 1966 wordt hij in die stad opgeleid tot elektrotechnisch ingenieur. Hij blinkt uit en verhuist al snel naar het prestigieuze Max-Planck- Institut für Metallforschung. In 1977 promoveert hij daar en gaat vervolgens werken voor het technologieconcern Bosch.

Winterkorn is een man naar het hart van Ferdinand Piëch, de grootaandeelhouder van het Stuttgartse sportautomerk Porsche en in de jaren tachtig ook voorzitter van Audi, een dochter van het VW-concern. Piëch haalt Winterkorn in 1981 naar Audi. Het is het begin van een lange vriendschappelijke band, die tot de dag van vandaag bestaat. ‘We hebben vaak dezelfde ideeën’, zegt Piëch over zijn lievelingstechnicus. ‘Wat Winterkorn op mij voor heeft, is dat hij beter met de kosten kan omgaan.’

Onder de vleugels van de Oostenrijker Piëch gaat het Winterkorn voor de wind. Audi is op dat moment niet het topmerk dat het tegenwoordig is. Het concern uit het Beierse Ingolstadt kan niet tippen aan de grote concurrenten in het premiumsegment: Mercedes en BMW. Winterkorn moet helpen dat te veranderen. Hij krijgt de verantwoordelijkheid over de kwaliteitsbeheersing bij Audi. Winterkorn maakt naam als man van detail, een perfectionist. Hard als het nodig is. Al snel wordt Audi weer serieus genomen als luxewagen. Winterkorns grootste succes is de introductie van de volledig roestvrije carrosserie en de perfectionering van de vierwielaandrijving bij Audi. Maar Winterkorn gaat veel verder dan alleen mechanische perfectie. Hij steekt zijn neus in een Audi om te kijken of hij goed ruikt. Kunststoffen met een kwalijke geur zijn voor hem een horror, zo vertellen oud-medewerkers.

Een paar Audi-modellen groeien mede door Winterkorn uit tot de absolute top. Zo zijn Audi’s tot op de dag van vandaag nog altijd de best verkochte vierwielaangedreven auto’s. In 2007 verkocht Audi er hier 74.000 van. In 1993 wisselt Winterkorn van Audi naar moederconcern Volkswagen om daar hetzelfde trucje te doen. In 1996 wordt hij verantwoordelijkheid voor het productmanagement bij VW en treedt toe tot het concernbestuur. Het is in deze periode dat hij zijn grootste blunder begaat met de ontwikkeling van de ‘Phaeton’. Kwalitatief een absoluut hoogstandje, maar financieel een debacle. De poging van Volkswagen om mee te doen in het dure segment faalt jammerlijk. Het deert zijn carrière echter niet. In 2002, kort voor het terugtreden van Piëch als baas van Volkswagen, wordt hij teruggestuurd naar Ingolstadt, ditmaal om leiding te geven aan Audi.

De resultaten bij Audi zijn zo goed dat het bijna vanzelfsprekend is als Winterkorn in 2006 gevraagd wordt het roer over te nemen bij het haperende Volkswagen. Sommige critici vrezen dan nog dat hij misschien te veel technicus is en te weinig ondernemer. Zij wijzen op het rampproduct Phaeton. Dezelfde critici vergeten echter dat Winterkorn van Audi in korte tijd een buitengewoon winstgevend concern heeft gemaakt.

De bij Volkswagen gevraagde kostenbeheersing is hem niet vreemd. Als hij in 2007 zijn grote visie ‘Mach 2018’ presenteert is vrijwel iedereen overtuigd van zijn kunnen. Met Mach 2018 zet hij voor het eerst zijn ambities voor Volkswagen als grootste autoconcern ter wereld op papier. Afgelopen maand kwam daar de ambitie bij dat Volkswagen in 2018 ook moet excelleren op milieugebied. Dat geldt overigens niet alleen voor Volkswagen, maar ook voor de zeven dochters van het Volkswagen-concern. Naast Audi zijn dat Seat, Skoda, Bugatti, Lamborghini, Bentley, Scania. VW is ook nog grootaandeelhouder in vrachtwagenproducent MAN.

Dat doel kan alleen bereikt worden door te investeren. Winterkorn trekt jaarlijks euro 8 mrd uit voor R&D. Maar in deze moeilijke tijden van de financiële crisis moet er ook bespaard worden. Winterkorn heeft uitbreidingsplannen in Rusland al op ijs gelegd. Een volgende stap is het verhogen van de druk op toeleveranciers om goedkoper te leveren. Winterkorn wil daartoe de inkoopkracht van de verschillende VW-dochters bundelen. Het enige wat echt gevoelig ligt in Wolfsburg is kostenreductie door nog nauwere samenwerking met Porsche (Opmerking inmiddels is ook porsche onderdeel van het VW concern na een lange bloedige overnamestrijd).

Zijn oude vriend Piëch en de familie Porsche zijn grootaandeelhouder in VW en willen liefs de macht helemaal overnemen. Maar de deelstaat Nedersaksen, tevens grootaandeelhouder, staat dat in de weg. Zij vrezen dat Porsche te veel uit is op hoge rendementen en te weinig oog heeft voor arbeidsplaatsen. Hier is het voor Winterkorn een kwestie van oer-Hollands polderen. Aan de ene kant de zelfstandigheid van VW bewaken en aan de andere kant samenwerken met Porsche.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s